Nhiều người nghĩ rằng lấy cao răng chỉ giúp răng trắng và sạch hơn. Thực tế, đây là một trong những phương pháp quan trọng giúp phòng ngừa các bệnh lý răng miệng như viêm nướu, viêm nha chu hay hôi miệng. Nếu không được loại bỏ định kỳ, cao răng sẽ trở thành nơi tích tụ của hàng triệu vi khuẩn, âm thầm gây tổn thương đến nướu và các mô nâng đỡ răng.
Vậy cao răng là gì? Có cần lấy cao răng thường xuyên không? Bao lâu nên lấy một lần để đảm bảo sức khỏe răng miệng? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
Cao răng là gì?
Cao răng (hay còn gọi là vôi răng) là những mảng bám đã bị khoáng hóa bởi các khoáng chất có trong nước bọt. Ban đầu, sau mỗi bữa ăn, trên bề mặt răng sẽ hình thành một lớp màng vi khuẩn mềm gọi là mảng bám.
Nếu mảng bám không được làm sạch hoàn toàn bằng việc đánh răng và sử dụng chỉ nha khoa, chúng sẽ dần cứng lại sau khoảng vài ngày và hình thành cao răng.
Khác với mảng bám thông thường, cao răng bám rất chắc trên bề mặt răng và dưới viền nướu. Bạn không thể loại bỏ chúng bằng bàn chải đánh răng tại nhà mà cần đến các dụng cụ chuyên dụng tại nha khoa.
Cao răng hình thành như thế nào?
Quá trình hình thành cao răng diễn ra liên tục nếu việc vệ sinh răng miệng chưa đúng cách.
Các bước thường diễn ra như sau:
- Thức ăn còn sót lại sau khi ăn.
- Vi khuẩn bám vào bề mặt răng tạo thành mảng bám.
- Mảng bám kết hợp với khoáng chất trong nước bọt.
- Sau khoảng 24–72 giờ, mảng bám bắt đầu cứng lại.
- Theo thời gian, lớp cao răng ngày càng dày và lan xuống dưới nướu.
Đây cũng là lý do vì sao việc vệ sinh răng miệng hằng ngày đóng vai trò rất quan trọng trong việc hạn chế sự hình thành của cao răng.
Vì sao cao răng gây hại cho răng miệng?
Nhiều người không cảm thấy đau khi có cao răng nên thường chủ quan. Tuy nhiên, chính lớp cao răng này lại là nơi trú ngụ của rất nhiều vi khuẩn gây bệnh.
Viêm nướu
Đây là biến chứng thường gặp nhất.
Vi khuẩn trong cao răng tiết ra độc tố làm nướu bị kích ứng, dẫn đến:
- Sưng đỏ.
- Chảy máu khi đánh răng.
- Đau nhẹ vùng nướu.
- Hơi thở có mùi.
Nếu được điều trị ở giai đoạn này, tình trạng viêm nướu thường có thể hồi phục hoàn toàn.
Viêm nha chu
Nếu viêm nướu kéo dài mà không điều trị, vi khuẩn sẽ tiếp tục phá hủy dây chằng nha chu và xương ổ răng.
Người bệnh có thể gặp các dấu hiệu như:
- Răng lung lay.
- Tụt nướu.
- Khe hở giữa các răng ngày càng lớn.
- Đau khi ăn nhai.
- Mất răng sớm.
Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến gây mất răng ở người trưởng thành.
Hôi miệng
Vi khuẩn trong cao răng phân hủy thức ăn còn sót lại và tạo ra các hợp chất chứa lưu huỳnh có mùi khó chịu.
Nếu đã vệ sinh răng miệng thường xuyên nhưng vẫn bị hôi miệng kéo dài, rất có thể nguyên nhân đến từ cao răng hoặc bệnh nha chu.
Ảnh hưởng đến thẩm mỹ
Cao răng thường có màu vàng, nâu hoặc đen, đặc biệt ở những người hút thuốc lá hoặc uống nhiều cà phê, trà.
Lớp cao răng này khiến răng trông xỉn màu, kém sạch sẽ và ảnh hưởng đến sự tự tin khi giao tiếp.
Lấy cao răng có làm mòn răng không?
Đây là câu hỏi được rất nhiều người quan tâm.
Câu trả lời là không, nếu việc lấy cao răng được thực hiện đúng kỹ thuật.
Thiết bị siêu âm tại nha khoa chỉ tác động lên lớp cao răng bám trên bề mặt răng mà không làm mòn men răng.
Một số người có thể cảm thấy ê buốt nhẹ sau khi lấy cao răng. Nguyên nhân không phải do răng bị mòn mà vì phần chân răng trước đó bị cao răng che phủ nay được lộ ra ngoài. Cảm giác này thường giảm dần sau vài ngày.
Bao lâu nên lấy cao răng một lần?
Tần suất lấy cao răng phụ thuộc vào tình trạng răng miệng của mỗi người.
Đối với người có sức khỏe răng miệng bình thường
Nên lấy cao răng khoảng 6 tháng/lần.
Đây là khoảng thời gian phù hợp để kiểm soát mảng bám và phòng ngừa bệnh nha chu.
Đối với người dễ tích tụ cao răng
Một số người có cơ địa hình thành cao răng nhanh hơn hoặc có nguy cơ mắc bệnh nha chu cao nên có thể cần lấy cao răng 3–4 tháng/lần, chẳng hạn:
- Người hút thuốc lá.
- Người uống nhiều cà phê hoặc trà.
- Người đeo niềng răng.
- Người từng bị viêm nha chu.
- Người vệ sinh răng miệng chưa tốt.
Bác sĩ sẽ đánh giá và đưa ra lịch hẹn phù hợp sau mỗi lần khám.
Quy trình lấy cao răng diễn ra như thế nào?
Thông thường, một buổi lấy cao răng chỉ kéo dài khoảng 20–30 phút.
Quy trình bao gồm:
Bước 1: Thăm khám
Bác sĩ kiểm tra tình trạng răng và nướu để đánh giá mức độ cao răng.
Bước 2: Loại bỏ cao răng
Máy siêu âm chuyên dụng sẽ nhẹ nhàng tách lớp cao răng trên thân răng và dưới viền nướu.
Bước 3: Đánh bóng răng
Sau khi lấy sạch cao răng, bề mặt răng được đánh bóng để giảm khả năng mảng bám bám trở lại.
Bước 4: Hướng dẫn chăm sóc
Bác sĩ tư vấn cách vệ sinh răng miệng và hẹn lịch tái khám nếu cần.
Sau khi lấy cao răng cần lưu ý điều gì?
Để nướu hồi phục tốt hơn, bạn nên:
- Hạn chế ăn thực phẩm quá nóng hoặc quá lạnh trong 24 giờ đầu.
- Tránh hút thuốc lá sau khi lấy cao răng.
- Đánh răng nhẹ nhàng bằng bàn chải lông mềm.
- Sử dụng chỉ nha khoa mỗi ngày.
- Uống nhiều nước để làm sạch khoang miệng.
Nếu cảm giác ê buốt kéo dài nhiều ngày hoặc có dấu hiệu sưng đau bất thường, bạn nên quay lại nha khoa để được kiểm tra.
Làm thế nào để hạn chế hình thành cao răng?
Mặc dù không thể ngăn chặn hoàn toàn quá trình hình thành cao răng, bạn vẫn có thể làm chậm quá trình này bằng những thói quen đơn giản:
- Đánh răng ít nhất hai lần mỗi ngày.
- Chải răng đúng kỹ thuật trong khoảng 2 phút.
- Dùng chỉ nha khoa hoặc máy tăm nước sau bữa ăn.
- Súc miệng sau khi ăn đồ ngọt.
- Hạn chế hút thuốc lá.
- Khám răng và lấy cao răng định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ.
Những thói quen nhỏ này sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc các bệnh lý răng miệng và duy trì hàm răng khỏe mạnh lâu dài.
Kết luận
Lấy cao răng không đơn thuần là làm sạch răng mà còn là một biện pháp quan trọng giúp phòng ngừa viêm nướu, viêm nha chu và bảo vệ răng thật. Duy trì thói quen lấy cao răng định kỳ kết hợp với việc vệ sinh răng miệng đúng cách sẽ giúp bạn giữ được nụ cười khỏe mạnh và hạn chế nhiều vấn đề răng miệng trong tương lai.
Nếu đã hơn 6 tháng kể từ lần lấy cao răng gần nhất, đây là thời điểm phù hợp để kiểm tra và chăm sóc sức khỏe răng miệng của bạn.